Geistliche des House of One im Dialog (v.l.n.r.) Rabbiner Andreas Nachama, Imam Kadir Sancı und Pfarrer Gregor Hohberg. © House of One / René Arnold

Berlin’de yapımı planlanan “House of One” projesinin inşaatına başlanıyor. Temeli bu Perşembe atılacak olan merkez, bir sinagogu, kiliseyi ve camiyi bir çatı altında barındırıyor. Temel atma törenine Federal Almanya Meclis Başkanı Wolfgang Schäuble ve Berlin Büyükşehir Belediye Başkanı Michael Müller’in de katılımı bekleniyor. House of One’ın kurucu ortaklarından Diyalog ve Eğitim Vakfı Başkanı Ercan Karakoyun, proje ve projenin Müslüman ortağı hakkında bilgi veriyor.

Temeli önümüzdeki 27 Mayıs Perşembe günü atılacak olan “House of One” ile uluslararası bir metropol olan Berlin’in kalbinde bir sinagog, bir kilise ve bir cami aynı çatı altında buluşacak. Bu mabet; Yahudiliğin, Hıristiyanlığın ve İslamiyetin güzel bir komşuluk örneği olarak, Berlin, Almanya, Avrupa ve hatta tüm dünya için de bir umut ışığı esasında.

Üç ilahi dinin temsil edildiği bu proje temel atma aşamasına gelene kadar, birbirimizi karşılıklı daha iyi tanıdığımız uzun soluklu bir süreci arkamızda bıraktık. Giderek daha somut bir hal alan ‘House of One’ adlı müessir fikrin cazibesine kapıldığımda takvimler 2010 yılını gösteriyordu.

O zamanlar “Forum Dialog” Vakfı’nın başkanı olarak Türkiye’ye bir çalışma gezisi düzenledim. Berlin’deki Hristiyan cemaatinden yaklaşık 20 papazla bir hafta boyunca Türkiye’yi gezdik. Bugün her ikisi de House of One’ın önde gelen destekçilerinden olan vizyoner papaz Gregor Hohberg ve protestan ilahiyatçı Roland Stolte de o gezide bizimle birlikteydi. Zaten gezi, farklı inançlardan insanlarla tanışmak maksadıyla düzenlenmişti. Bunun için uygun muhataplar aradım. Hizmet Hareketi’nin Türkiye’de onlarca yılda tesis ettiği ve farklı dinlerin müntesipleri ile kurmuş olduğu dostluklardan istifade ettim. Mesela ekümenik patrik I. Bartholomeus, Yahudi baş haham İshak Haleva ve Türkiye’deki Suriye Katolik Kilisesi’nin patrik vekili Yusuf Sağ ile o gezi vesilesiyle tanıştık.

Empati, saygı, herkesi olduğu gibi kabul etme, dürüstlük ve sadakat… Bu terimler dinler arası diyalog anlayışımızın temelini oluşturmaktadır. Biz Hizmet Hareketi olarak paneller tertip etmek, farklı dini okumalar ve dinler arası diyalog faaliyetleri düzenlemek için bağış topluyor, müzik ve sanat etkinlikleri düzenliyoruz. Siyaset ve akademi dünyası başta olmak üzere toplumun her kesiminden insanlarla birlikte iftar yapmak için davetler veriyoruz.

Diyalogda onlarca yıllık deneyim

Dinler arası diyalogdaki geniş bir yelpazedeki faaliyetleriyle ve  tecrübeliyle Forum Dialog, House of One Projesi’nin kurucu üyesi ve Müslüman temsilcisidir. Eşine çok az sayıda rastlanan bu yeni girişimle, diyalogun eşit bir temelde şekillendirilmesine ve dünya barışına mütevazi bir katkı sağlanmasına vesile oldu. Dünya küçüldükçe insanlık büyüyor. Bir zamanlar ayrı yaşayan farklı dinlerden, mezheplerden insanlar giderek daha sık bir araya geliyor. Karşılıklı yabancılığın tanışıklığa ve birlikteliğe dönüşmesi için önyargıların kırılması, farklı din müntesipleri arasındaki uçurumun kapatılması gerekiyor. Bu da ancak insanların bir araya gelip birbirlerini tanıyabilecekleri platformlarda yapılacak dinler arası diyalog faaliyetleri ile gerçekleşebilir.

“İnsanlar ya inançta kardeştir ya da insanlıkta kardeştir.” Hz. Ali (ra)’nin söylediği bu cümle, hangi dine mensup olursa olsun insanları birbirine bağlamaktadır. Forum Dialog’un başındaki Celal Fındık ve bu işe gönül vermiş pek çok Müslüman da bu sözü kendine düstur edinmiştir.

Almanya’da “Hizmet Hareketi” kadar dinlerarası diyaloğa kendini adamış başka bir Müslüman topluluk yoktur demek yanlış olmayacaktır. Sonuçta hareket, Türkiye’deki Aleviler ve Sünniler için yanyana bir Cami ve Cemevi projesini de hayal etmişti. Ankara’da bu işe gönül verenler projeyi uygulamaya başlamış ancak daha sonra birçok hayırlı işe mani oldunduğu gibi bu proje de durdurulmuştu. Bu cihetle, Almanya’daki siyasetçilerin ‘House of One’ projesine sağladıkları destek ve teşvik bizi mutlu ediyor. Bu önemli bir şey!

Amaç Senkretizm, yani dinlerin birbirine karıştırılması değil, bilakis dinlerin birbirleri ile aynı hizada diyalog yapması

Hristiyan ortağımızın ortak bir dua evi kurma fikri ilk andan itibaren Hizmet Hareketi gönüllülerine çok cazip geldi. Ancak bu tür ortak projelerde ilgili gruplarda hemen “asimilasyon” korkusu oluşuyor. Bu korkunun üstesinden gelmek için Yahudi ve Hristiyan paydaşlarla temeli dua ve eğitim evi olan bir proje geliştirildi. Böylelikle, dinlerin birbirine karışmadığı ve saygılı bir birlikteliğin mümkün olduğu bir hale evrilmiş oldu proje.

Ortaklar House of One projesini tasarlarken, ince ama önemli farklılığa dikkat çektiler: Proje dinleri birleştirmekle ilgili değil, onları bir araya getirmekle ilgili. İşte tam da bu yüzden bugün House of One’da ortak bir kullanma alanın etrafını çevreleyen üç farklı ibadethane var. Ayrıca, üç dinin temsilcileri, kendi dinleri içindeki farklılıkları bu projeye dahil etmek gibi bir misyonu da sürdürmektedir.

Bu anlamda House of One İmamı Kadir Sancı, üç büyük İbrahimi dinin özünün her zaman bireyin maneviyatıyla ilgili olduğunu vurgulamaktadır: “Her insan Allah’ın evi gibidir. Din veya dünya görüşü ne olursa olsun dokunulmazdır.“

İnşallah Allah’ın izniyle.